Instructor Responsibilities

ÖĞRETİM ELEMANLARININ ÖZEL GEREKSİNİMLİ ÖĞRENCİLERE YÖNELİK SORUMLULUKLARI

Özel gereksinimli üniversite öğrencilerinin akademik hizmetlerden diğer öğrencilerle eşit düzeyde yararlanmaya hakları vardır ve bu süreçte Engelsiz Ankara Üniversitesi Birimi, fakülte ve yüksek okullar ile her dersten sorumlu öğretim elemanlarının da birtakım görev ve sorumlulukları bulunmaktadır. Öğretim elemanı öncelikle özel gereksinimli öğrencilerin bireysel gereksinimlerini karşılarken, bu uygulamaların tüm öğrenciler için olumlu sonuçlar doğuracağını unutmamalı ve söz konusu uyarlamaların kendisine ek yük getireceği fikrine kapılmamalıdır.

Öğretim elemanı ilk olarak verdiği ders için bir öğrenciden ortalama olarak neleri beklediğini belirlemelidir. Bunun içinde, öğrencinin neleri öğrenmesini beklediği ve öğrencinin öğrendiklerini hangi ölçütlere göre sergilemesi gerektiği (değerlendirileceği) yer almalıdır. Bu bilgilerin öğrencilerle paylaşılması, hem öğretim elemanının hem de bütün öğrencilerin kendilerinden bekleneni bilmelerini sağlayacaktır.

Öğretim elemanı ikinci olarak, sınıfında birbirinden farklı öğrenme stilleri olan öğrencilerin olduğunu ve bu nedenle öğretimin olabildiğince tüm duyuları harekete geçirecek şekilde düzenlenmesi gerektiğini kabul etmelidir. Dersin işlenişinde öğretilen materyalin hem işitsel hem de görsel olarak sunulması ve dersin öğrencilerin hızlarını göz önüne alarak ve gerektiğinde daha yavaş bir tempoda sürdürülmesi, olası bazı öğrenme sorunlarını ortaya çıkmadan önleyebilir. Böylece daha sonra ortaya çıkabilecek bazı öğrenme sorunları önlenmiş olacaktır. Özel gereksinimli olduğu belgelenmiş öğrenciler için gerçekleştirilebilecek stratejiler ve uyarlamalar ise aşağıda sunulmuştur.

Özel Gereksinimli Öğrenciler İçin Yararlanılacak Stratejiler

1. Dersi içeriği ve işleyiş planında yer alması gereken bilgiler: Verdiğiniz dersler için hazırlayarak döenm başında öğrencilerinize dağıttığınız ders içeriği ve işleyiş planına, varsa özel gereksinimi olan öğrencilerin sizinle gelip konuşması gerektiğini yazınız. Öğrencileri sınavlar, öğretim materyali ve öğretim stratejileriyle ilgili olarak sizinle dönem başında konuşmaları için cesaretlendiriniz. Ayrıca bu öğrencilerin Engelsiz Ankara Üniversitesi Birimi’ne kayıt olmaları gerektiğini de belirtiniz. Çünkü öğrenci için bazı değişiklikler ve uyarlamaları yapabilmeniz için öğrencinin size özel gereksinimi olduğunu resmi olarak kanıtlaması gerekecektir.

2. Derse devam etme: Derse devam etme ölçütleri sizin dönem başında belirleyeceğiniz şekilde işler. Bir öğrencinin özel gereksinimli olması, onun derse devam konusunda ayrıcalıklı olduğu anlamına gelmemektedir. Diğer öğrenciler gibi, özel gereksinimli öğrenciler de derse gelmedikleri zaman bunu geçerli nedenlere dayandırmalıdırlar.

3. Öğrencinin dersin gerekliliklerini yerine getirmesi: Derse devam etmede olduğu gibi, dersin gerekliliklerini yerine getirmede (geçerli bir neden yoksa) özel gereksinimli öğrencinin diğerlerine göre ayrıcalığı olmamalıdır.

4. Ödevlerle ilgili uyarlamalar: Öğrencilere verdiğiniz ödevlerde bazı uyarlama ve değişiklikler yapmanız gerekebilir. Bu değişiklikler aşağıda sıralanmıştır:

Ödevleri sözlü ve yazılı olarak verin.

Kapsamlı ödevleri küçük parçalara bölerek verin.

Ödevlerle ilgili öğrencilere sık geribildirim verin.

Uzun okuma ödevlerini, ödev tesliminden uzun süre önce sınıfa duyurun. Bu sayede alternatif formatta okuyabilenler materyale ulaşıp ödevi tamamlayabilirler. Engelli öğrencinizin ödevleri diğerlerinden daha önce öğrenmesini sağlayın böylece ödevini tamamlayabilmesi için yeterli süresi olacaktır.

5. Sınıfın fiziksel koşullarında düzenlemeler: İşitme ve görme engelli öğrencilerin derste anlattıklarınızı kaçırma olasılıklarını göz önünde bulundurmanız gerekmektedir. Bu nedenle sınıfın gürültü düzeyini en az düzeyde tutmanız gerekmektedir. Ortopedik engelli öğrencilerin sınıfa ulaşmada sorun yaşamaları söz konusu olabilir. Bu nedenle fakültenizde Engelsiz Ankara Üniversitesi Birimi sorumlusu ile işbirliği yaparak, dersinizin kolay ulaşılabilen bir sınıfta yapılabilmesi için gerekli önlemleri alın.

6. Yazılı ders materyallerinin sağlanması:

Dönem başında ders için gerekli olan tüm okuma materyallerinin bir listesini verin çünkü öğrencilerin bu materyallerin kendileri için uygun formatlarına ulaşabilmeleri için zamana gereksinimleri olacaktır.

Görme engelli öğrenciler için büyük punto ya da Braille formatında hazırlanmış ders notları temin edin ya da bu notları nasıl temin edebileceği konusunda bilgi almak üzere gerekli kişilere yönelendirin.

7. İşitme ve görme engelli öğrencilerin gereksinimleri: İşitme engelli öğrenciler ders esnasında işaret dili bilen çevirmen ya da not tutucuya gereksinim duyabilirler. Bu kişilerin sağlanması ancak fakültenizin onayı ile mümkün olabilir ve doğrudan sizin sorumluluğunuz değildir. Ancak öğrenci bu kişilere ulaşamıyorsa, sınıfta ya da okulda not tutucu olma işini gönüllü olarak yapabilecek birilerini bulabilirsiniz. Öğrencinin dersi takip edebilmesi için sizn özel bir mikrofon takmanız gerekiyorsa bu mikrofonu takarak sizi duymasını sağlayabilirsiniz.

Görme engelli öğrenciler de not tutuculara gereksinim duyabilirler. Bazı görme engelli öğrenciler dersinizi banda kaydetmek için izin isteyebilirler. Bu durumda buna izin vermeniz gerekmektedir.

İşitme ve / veya görme engelli öğrencilerin en az bir duyuyu etkili kullanamadıklarını dikkate alarak bu öğrencilerin etkili kullanabildikleri diğer duyuları harekete geçirmeniz gerekmektedir. Bu nedenle, öğretim sırasında işitme engelli öğrenciler için görsel, görme engelliler için ise işitsel materyalden yararlanınız. Bu, özellikle dersinizin ana hatlarını vurgulamanız sırasında mutlaka yapmanız gereken bir uygulamadır.

8. Küçük grup çalışmaları: Özel gereksinimli öğrencilerin öğrenmelerini desteklemek için özel gereksinimli olan ve olmayan öğrencilerin küçük gruplar oluşturarak çalışmalarını teşvik edin.

9. Bireysel görüşmeler: Özel gereksinimli öğrencilerin herhangi bir sorun karşısında sizinle kolaylıkla iletişim kurabilmelerini sağlayın. Bunun için belirli ofis saatleri belirleyip bunu özellikle engelli öğrencinize duyurun ve sizinle gerekli durumlarda görüşmesini teşvik edin.

10. Sınavlarda yararlanılacak stratejiler: Sınav süreci fakülte ve dersten sorumlu öğretim elemanının sorumluluğundadır. Bu nedenle alternatif sınav formatlarından yararlanması gereken özel gereksinimli öğrencinin bunu sınavdan en az 15 gün önce size haber vermesi gerekmektedir. Bu süre içerisinde, öğrencinin başarısını en doğru şekilde değerlendirebilmeniz için hem siz hem de fakülteniz gerekli düzenlemeleri yapmakla yükümlüsünüzdür. Sınav öncesi ve sınav esnasında yapılması gerekenler şunlardır

Özel gereksinimli öğrencilerin sınavlara etkili hazırlanmaları için sınav konularıyla ilgili sorular hazırlayarak öğrencilerin bu soruları çözmelerini isteyip onlara yanıtlarına ilişkin geri bildirim verebilirsiniz.

Sınavda ne beklediğinizi öğrencilere açık olarak anlatın. Örnek sorular çözerek iyi bir yanıtın ne olduğunu öğrencilerin fark etmelerini sağlayın.

Diğer öğrencilerle aynı zamanda ve ortamda sınav alamayacak öğrenciler için alternatif sınav yeri ayarlayın.

Uygun sınav formatına karar verme:

Gerektiğinde Braille ya da büyük punto ile yazılmış sınav materyali hazırlayınız. Öğrencinin yanıtlarının Braille formatında olduğu durumlarda, bu format öğrencinin yazım hataları dikkate alınmadan normal yazıya çevrilir.

Öğrencinin sınavı bağımsız yanıtlamasının bilgisayarla mümkün olabildiği durumunda, öğrenciye bu olanak sağlanmalıdır. Yazım kurallarının dikkate alınıp alınmayacağı ise fakültenin ya da öğretim elemanının kararına bırakılır.

Üçüncü alternatif sınav formatı, yanıtların öğrenci tarafından, bilgisayara ya da sınav kağıdına yazan bir kişiye dikte ettirilmesidir.Yazım kurallarının dikkate alınmadığı sınavlarda tercih edilmelidir. Yanıtları dikte eden kişinin daha önce öğrenciyle birlikte çalışan bir okuyucu, not tutucu ya da bireysel çalışmış bir kişi olmaması gerekmektedir.

Yıkarıdaki formatlardan hiçbirinin uygun olmadığı durumlarda sözlü sınav ya da dönem ödevi gibi alternatif sınav formatları düzenleyin

Hangi alternatif sınav formatını kullanırsanız kullanın, bu format fakülteniz tarafından onaylanmış olmalıdır.

Öğrencilere performanslarıyla ilgili daha sık geribildirim verebilmek için daha sık sınav / değerlendirme yapın.

Bazı sınavlarda ek referans kaynaklar, ders notları ya da hesap makineleri gibi yardımcı materyal gerekebilmektedir. Bunların kullanılıp kullanılamayacağı sizin kararrınıza bağlıdır.

Çeşitli nedenlerden dolayı engelli öğrenciler için sınavlarda ek süre gerekmektedir. Bu süre genellikle normal sınav süresinin 1.5 ya da 2 katıdır ancak ek süre her öğrenci için bireysel olarak tayin edilmelidir. Öğrencinin sınava geç kalması durumunda önceden belirlenen ek süre, sınavın olağan başlama saatinden itibaren hesaplanır.

Özel gereksinimli öğrenci alternatif sınav sisteminden yararlanıyorsa, sınıfın geri kalanıyla aynı gün sınava alınması esastır. Öğrenciyi farklı bir günde sınava alacaksanız, bunu yazılı bir dilekçeyle fakülte yönetimine önceden bildirmeniz gerekmektedir.

Önemli not: Bazı engelli öğrenciler çeşitli nedenlerle yetersizliklerini ve destek gereksinimlerini size ve / veya fakülteye bildirmeyebilirler. Dersleriniz sırasında destek gereksinimi olan öğrencilerinizi fark ettiğinizde onları fakülte Engelsiz Ankara Üniversitesi Birimi sorumlusuna başvurmaları için cesaretlendirebilirsiniz.

REFERENCES

http://aeo.fas.harvard.edu/essential.html
http://aeo.fas.harvard.edu/instructional.html
http://ada.osu.edu/resources/fastfacts/Syllabus_Statement.htm
http://ada.osu.edu/resources/fastfacts/Invisible_Disabilities.htm
http://www.montgomerycollege.edu/Departments/dispsvc/tch-accm.htm
http://ds.uoregon.edu/DS_Pages/DS_InstrInfo.html
http://disabilityservices.unc.edu/help/faculty.html
http://www.asu.edu/studentaffairs/ed/drc/services_testing.htm
http://home.nau.edu/dr